Trang chủ »

Mồ hôi trẻ thơ trên đồng muối

Mồ hôi trẻ thơ trên đồng muối
(Ngày đăng: 01-01-2019 12:18:17)
(THO) - Đồng muối Tam Hòa, xã Hòa Lộc (Hậu Lộc) một ngày đầu tháng 8, ánh nắng chói chang hắt xuống nền xi măng bỏng rát. Những đứa trẻ lam lũ với khuôn mặt sạm đen vì nắng vẫn đang tất bật công cuộc mưu sinh.
Tuy tuổi còn nhỏ nhưng Đào Văn Thành đã như một diêm dân thực thụ.
 
14 giờ, nắng chiếu như đổ lửa, đây cũng là thời khắc đồng muối nhộn nhịp nhất trong ngày. Trong số hàng trăm diêm dân đang “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, có rất nhiều đứa trẻ chỉ mới 8 đến 9 tuổi. Với những diêm dân nhí này, giấc ngủ trưa có lẽ là điều xa xỉ.
 
Cô bé Ngọc Lan, năm nay 9 tuổi nhưng đã có “thâm niên” 3 năm trong nghề kể cho tôi nghe “hành trình” trở thành “thợ muối”: Từ lúc biết đi cháu đã theo bà ra đồng, học lớp 1, cháu thành “thợ” cạo, còn bây giờ cháu đã thay bà chang cát, múc nước. Nhìn cô bé nhỏ thó như trẻ mầm non, tay cầm chiếc cào dài gấp đôi người nhoài lưng đẩy từng luống cát trên ruộng muối mênh mông, khó có thể tưởng tượng nổi sức vóc của trẻ thơ lại có thể đảm nhiệm một công việc nặng nhọc đến vậy. Những ngày trời nắng như thế này, 3 bà cháu quần quật từ 4 giờ sáng đến 7 giờ tối mới kiếm được 70 đến 80 nghìn đồng. Những hôm có cơn mưa đến bất chợt thì cả ngày chẳng được đồng nào. Nhà Lan có 5 sào muối nhưng vật lộn mãi vẫn không đủ ăn, mẹ hai đứa bỏ đi xuất khẩu lao động, bố ở nhà lại mắc bệnh tâm thần, vì vậy lao động chính của gia đình chính là những đứa trẻ và bà nội hơn 60 tuổi.
 
Vun xong một đống cát to để cho anh trai 12 tuổi xe đổ xuống bể lọc, cô bé Đào Thị Hằng, 9 tuổi, nhanh nhảu múc nước từ con kênh nhỏ đổ xuống. Tay gạt mớ tóc bết dính vì mồ hôi, cô bé nói như một diêm dân lâu năm: “Làm như thế này để tăng độ mặn cho nước biển, sẽ được nhiều muối hơn cô ạ”. Nhanh thoăn thoắt, cô bé lại đi lấy dụng cụ, cặm cụi cạo từng tảng muối một cách thành thạo và rủ rỉ: “Bố đi làm xa, ở nhà cháu với anh trai học lớp 5 ngày nào cũng ra đồng với mẹ. Cháu đi từ lúc 1 giờ chiều, có hôm đến tối mịt, sau khi đưa muối vào kho thì 3 mẹ con cháu mới về. Mẹ cháu nói chịu khó đi làm với mẹ để kiếm tiền vào năm học mới mua sách vở cho 2 anh em”.
 
Ít có một công việc nào lại phải lao động trong điều kiện khắc nghiệt như làm muối, đòi hỏi người lao động phải có sức khỏe thật tốt. Thế nhưng, nghịch lý lại luôn diễn ra trên những cánh đồng này. Người ta thường bắt gặp nơi đây bóng dáng của phụ nữ, người già và trẻ nhỏ. Nghề muối có thời gian chính vụ là ba tháng hè, vì vậy kỳ nghỉ hè của trẻ em nơi đây gắn bó với công cuộc mưu sinh trên đồng muối. Đi khắp cánh đồng, giữa cái nắng gay gắt của trưa hè, khi nhiệt độ ngoài trời lên tới hơn 40 độ C, những đứa trẻ không bảo hộ lao động vẫn miệt mài làm đủ mọi công việc. Đôi chân trần bé xíu của các em vẫn dẫm xuống từng luống cát bỏng rát.
 
Cạo xong thửa ruộng gần 2 sào muối, quệt những giọt mồ hôi lăn dài trên má, em Đào Văn Thành, đang học lớp 7 mới có thời gian trò chuyện với tôi. Năm nay em lên lớp 7 rồi, sẽ có nhiều môn học khó, em rất muốn có thêm thời gian để học bài. Khi được hỏi sau này lớn lên thích làm nghề gì, cậu bé thành thật: “Sau này em sẽ thi vào trường y, nhà em làm muối nghèo lắm, sau này lớn lên em sẽ không làm nghề này đâu”.
 
Qua nhiều câu chuyện trên đồng muối, tôi mới thấm thía sự vất vả của nghề. Thời tiết càng nắng, hạt muối kết tinh càng nhiều nên diêm dân phải huy động cả nhà ra làm, đã có nhiều người không chịu nổi và bị say nắng. Nhiều người nói: Cô vào làng giờ này vắng tanh, người lớn dắt trẻ nhỏ, đứa lớn dắt đứa bé ra đồng hết. Trẻ con làm nghề này thật quá sức so với sự chịu đựng của chúng, nhưng người dân chúng tôi hiện tại không có ruộng trồng lúa, cũng không có một nghề phụ nào nhàn hạ hơn để các cháu phụ giúp gia đình, thành thử đành phải lôi chúng ra đồng muối. Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Lộc, cho biết: Hòa Lộc hiện nay có 88 ha diện tích muối với 2.860 lao động, trong đó có gần 200 trẻ em làm công việc này phụ giúp gia đình, nhiều cháu chỉ mới học tiểu học. Làm muối là một công việc vất vả, nhưng thanh niên trai tráng trong xã đều đi làm ăn xa, riêng làng Tam Hòa đã có hơn 500 người đang mưu sinh nơi đất khách. Năm nay thời tiết thất thường, cả năm mới chỉ được 74 ngày nắng, sản lượng muối mới đạt 42% kế hoạch.   
 
Bóng chiều đã chạng vạng trên con đê. Tạm biệt đồng muối Tam Hòa, ám ảnh mãi trong tôi là hình ảnh những đứa trẻ lem luốc, liêu xiêu trong nắng chiều đang cố gom từng hạt muối trắng. Những hạt muối ấy là kết tinh từ mồ hôi, giọt nước mắt mặn chát của diêm dân, trong đó có bàn tay nhỏ nhoi, thô ráp của những đứa trẻ quê nghèo. Những mong ước rằng, cuộc sống rồi đây sẽ đổi thay, để những đứa trẻ bớt dần lam lũ. Để mưu sinh không trở thành gánh nặng nghiệt ngã trên đôi vai của trẻ em, để tuổi thơ trở thành những hồi ức đẹp đẽ nhất trong hành trang cuộc sống của mỗi con người.